Yüksekte Çalışma

Yüksekte Çalışma Nedir ?

Türkiye’de iş sağlığı ve güvenliği kapsamında yaşanan kazaların çoğu yüksekte çalışma sebebiyle gerçekleşmektedir. Yüksekte çalışma iş kazalarında genel riskler düşme,takılma sonucu düşme,kayma sonucu düşme sonucuyla gerçekleşmektedir. İşiniz genel olarak yüksekte çalışma şeklinde ise iş sağlığı ve güvenliği kültürünü iyi bilmeli ve uygulamalısınız aksi takdirde bahsettiğimiz iş kazasılarının başınıza gelmesi yüksek bir olasılık olacaktır. Yüksekte çalışmanın en riskli görüldüğü sektör inşaatlardır. İnşaatlarda yüksekte çalışma eğitimi mutlaka iş sağlığı ve güvenliği kuralları çerçevesinde çalışanlara verilmelidir. Yüksekte çalışma eğitimi çok tehlikeli olan sektörlerde mutlaka verilmelidir.

Yüksekliğin tanımı : Adım atarak çıkamayacağınız yerler olarak tanımlanabilir. Bir insanın denge noktası ikinci bel omurudur. Yani ikinci bel omurunu geçen yerler yüksek olarak kabul edilir. Yüksekte çalışma kuralları ve korunma yöntemleri standartlarla belirlenmiştir.Çalışma hayatında ülkeden ülkeye farklılık gösteren yükseklik kavramı Avrupa’da 1.8m Amerika’da 1,2 m.olarak belirlenmiştir.Yani bu yükseklikler ve daha üzerinde çalışan personelin mutlaka ”Kişisel Koruyucu Donanımları ” ile korunması gerekir.Dünyadaki istatikler 3 – 4 metre üzerinde çalışırken düşen insanların % 85’inin hayatını kaybettiğini göstermektedir. Nerelerden düşeriz : a .Merdivenler b .Korkuluklar c. İskeleler d. Dar alanlar e. Çatılar f. Boşluklar Üzerinde bulunduğunuz yere göre daha yüksek olan yerlere ve yüksek yerlerden de aşağıya atlamayın.

Yüksekten Düşmeye Karşı Önlem Almak

Dünyada hiçbir değer bir insan hayatından daha önemli değildir.Bununla birlikte insan hayatına mal olan her türlü olay,maddi ve manevi kayıplara yol açmaktadır. Teknoloji ne kadar gelişirse gelişsin makineler insan gücünün yerini alamamıştır. Yeniliklere uyum sağlamada, insan gücü hala en geçerli güç olmaya devam etmektedir. Maalesef tüm teknolojik gelişme ve uygulamalara karşın dikkatsizlik veya insan hayatı için geliştirilmiş güvenlik önlemlerini almadan çalışan birçok insan hayatını kaybetmekte,sakat kalmakta, ciddi şekilde yaralanmaktadır. Bu nedenle; yüksekte çalışmak durumunda kalan biri, düşerek yaralanma veya ölme riskini de beraberinde taşımaktadır.

Yüksekten Düşmenin Nedenleri ve Yüksekten Düşmeyi Önlemek

Bilgi eksikiliği: Kişinin yaptığı işle ilgili olarak yeterli ve istenilen donanımda bilgiye sahip olmaması.

Personel seçimi : Doğru işe doğru personelin tayin edilmemesi. Yapılan işin çalışanın fiziksel yapısıyla uyuşmaması ( az görme, işitme, herhangi bir organını kullanamama vb.)

İş güvenliği kurallarının teşvik edilmemesi : Yöneticilerin iş güvenliği kurallarının gerekliğine inanmaması ve bu kuralların uygulanması için personellerini teşvik etmemeleri.

Mühendislik: Tasarlanmış sistem güvenli çalışmayı zorlaştırması , işin asgari gereksinmelerine cevap vermemesi.

Yetersiz Kişisel Koruyucu Ekipman: Kişisel koruyucu ekipmanın kullanılmaması veya yetersiz olması. Baret takmama, eldiven veya gözlük kullanmama, temizlik kurallarına uymama vb.

Yetersiz Gözlem ve Bakım: Gözlem ve bakım programı kritik ekipmanları kapsamıyor. Program yeterince takip edilmiyor. Birimler arası iletişim kopuk,gözlenenler ilgililere iletilmiyor.

Güvensiz Çalışma Yöntemleri: Güvenli olduğu kabul edilen iş güvenliği kurallarının, çalışma yöntemlerinin güvensiz olması.

İş Güvenliğinde İskele ve Merdivenlerin Kullanımı

Yüksekte yapılan çalışmaların uygun kenar koruması olan bir platform üzerinde gerçekleştirilmesi gereklidir. Bunun mümkün olmadığı durumlarda merdiven kullanımı sıkça başvurulan bir uygulamadır.Çalışma ortamına kolaylıkla getirilebilmesi, pratik olması, ucuzluğu gibi nedenlerle kısa süreli hafif işlerde merdivenler tercih edilmektedir.

Ekipman seçilmesi : Hangi ekipmanın kullanılacağına karar verirken öncelikle işin içeriği,ne zaman biteceği ve nerede kullanılacağı dikkate alınmalıdır.Her çeşit işte merdiven kullanılabilir ancak bunun yerine öncelikle bir çalışma platformunun (uygun şekilde inşa edilmiş hareketli yapı iskelesi veya hareketli çalışma platformu gibi ) kullanılması daha güvenlidir.Olukların takılması veya çıkarılması, pencerelerin yerleştirilmesi, boyama ve yıkım işleri, iskelelerin veya taşınabilir çalışma platformlarının üzerinde gerçekleştirilmelidir.

İş Güvenliğinde Merdiven Güvenliğinin Püf Noktaları 

Düz Merdiven Kurulumu
  • Her gün kullanım öncesi kontrol edin
  • Sabitleyin
  • Zemin sağlam ve düz olmalıdır.
  • Güvenli bir zemin için maksimum yan eğim 160 derece
  • Güvenli bir zaman için maksimum geri eğim 60 derece
  • Merdiven üst ucu sağlam bir yere dayanmalıdır.( plastik oluklar olmaz)
  • Basılan yerler temiz olmalıdır.
Düz Merdiven Kullanımı
  • Çalışma süresi kısa olmalıdır. (en fazla 30 dakika )
  • Taşınan şeyler hafif olmalıdır.( en fazla 10 kg )
  • Merdiven açısı 75 derece
  • 4’te 1 kuralı (yukarı doğru beher 4 birim için dışa doğru 1 birim) olmalıdır.
  • Tırmanırken her zaman merdivene tutunun.
  • Aşırı uzanmayın emniyet kemeri tokanızın merdiven ayakları arasında kalmasına dikkat edin ve çalışırken iki ayağınızı da hep aynı basamak üzerinde tutun.
  • En üstteki iki basamak üzerinde çalışmayın. Bu kısım elle tutunmak içindir.
Katlanır Merdiven Kurulumu
  • Hergün kullanım öncesi kontrol edin.
  • Tam açılması için yeterli alan olmasını sağlayın.
  • Kilitleme tertibatını kullan.
  • Zemin sağlam ve düz olmalıdır.
  • Basılan yerler temiz olmalıdır.
Katlanır Merdiven Kullanımı
  • Çalışma süresi kısa olmalıdır. ( en fazla 30 dakika )
  • Taşınan şeyler hafif olmalıdır.( en fazla 10 kg )
  • En üstteki iki basamak üzerinde çalışmayın.Bu kısım elle tutunmak içindir.
  • Tırmanırken her zaman merdivene tutunun.
  • Aşırı uzanmayın emniyet kemeri tokanızın merdiven ayakları arasında kalmasına dikkat edin ve çalışırken iki ayağınızıda hep aynı basamak üzerinde tutun.

İş Güvenliğinde İskelelerin Güvenli Kullanılması

Başka bir amaçla kullanmak üzere platform zeminini oluşturan ahşap, saç vb. malzemeler yerinden kaldırılmamalı
tırabzanlar, korkuluklar hareket ettirilmemeli ve bağlantıların yeri değiştirilmemelidir. Değişiklikler mutlaka uzman kişiler tarafından yapılmalıdır.Tam olarak kurulmamış platformlarda çalışmamalıdır.İskeleler taşıyabilecekleri kapasitenin üzerinde
yüklenmemeli ve üzerine konan yükleri taşıyabilecek şekilde tasarlandıklarından emin olunmalıdır. Çalışma platforma ulaşabilmek için uygun merdiven veya basamakların bulunduğundan emin olunmalıdır.

İskelelerin Kontrolü

İskeleler uzman kişi tarafından ;
* İlk kullanımdan önce ,
* Önemli bir değişiklik olduğunda ,
* İskelenin sağlamlığını etkileyecek herhengi bir olaydan sonra,
* Düzenli periyotlarla kontrol edilmeli ve bir aksaklık bulunduğu taktirde düzeltilmelidir.
– Taşeron gibi işveren sorumluluğuna haiz kişi ve kurumlar,başka bir çalışma alanından temin edilen iskelenin güvenli olduğundan emin olmalıdırlar.

Yüksekte Çalışma Yönetmeliği 2018  linkinden daha detaylı bilgiye ulaşabilirsiniz.