inşaatlarda acil durum planları

İNŞAATTA ACIL DURUM ÖNLEYICI TEDBIRLER VE MÜDAHALE PLANLARI

İnşaat sektöründe acil durumlar projenin riskleri ve çevresel şartlara göre farklı başlıklarda ele alınmaktadır. Genel olarak uygulamada 9 ana başlık ön plana çıkmaktadır;
1. Yangın
2. Kimyasal Maddelerden Kaynaklanacak Tehlikeler ve Kimyasal Döküntüleri
3. Parlama ve Patlamalar
4. İş Kazası
5. Kamp Alanında Oluşabilecek Kavga, İsyan vb.
6. Doğal Afetler
6.1. Deprem
6.2. Sel, Su Baskını ve Kar Yağışı
6.3. Fırtına ve Yıldırım
7. Gıda Zehirlenmesi ve Salgın Hastalık
8. Sabotaj
9. Toprak Kayması ve Çökmeler

İnşaatlarda Acil Durumlara Müdahale ve Tahliye Yöntemleri

Acil durumlarda çalışanların en yakın sağlık birimine ulaştırılmasını sağlamak üzere uygun araç bulundurulmalıdır (İş Sağlığı ve Güvenliği Hizmetleri Yönetmeliği, 2012). Olağanüstü veya acil olan istisnai durumlarda insanları kaldırmak amacıyla yapılmamış iş ekipmanı, gerekli önlemleri almak ve gözetim altında olmak şartıyla insanların kaldırılmasında kullanılabilir (İş Ekipmanlarının Kullanımında Sağlık ve Güvenlik Şartları Yönetmeliği, 2013).Belirlenen tüm acil durumlar için iş akışı şeklinde müdahale planları oluşturulmakta ve bu planlara uygun tatbikatlar yapılmaktadır. Kazazedenin tıbbi müdahale yapılan yere ulaşımı ile ilgili tedbirler alınmaktadır. İnsan sepeti, konik sedye, kaşık sedye, ilkyardım çantası gibi acil müdahale ekipmanları kolay ulaşılabilir yerlerde konumlandırılmakta ve bu ekipmanları gösterir krokiler tahliye krokileri ile birlikte işyerinde asılmaktadır.İnşaat sahasında ve depolarda bulundurulan tehlikeli kimyasallarla ilgili bilgiler ve acil durum müdahale ve tahliye prosedürleri kimyasal madde ile birlikte bulundurulmaktadır.

KURTARMA PLANLARI

Yapı işlerinde kurtarma planları 4 başlıkta ele alınmaktadır;
Yüksekten Kurtarma
Sınırlı Alandan Kurtarma
Harfiyat Göçüğünden Kurtarma
Yapı ve İskele Çökmesinden Kurtarma

Yüksekten Kurtarma Planı

Yapılacak çalışmaların önceden planlanması ve organize edilmesi, bu planlama yapılırken yüksekten düşme ile ilgili hususlara acil durum planında yer verildiğinden emin olunması sağlanır (Yapı İşlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği, 2013).

Bu kapsamda kurtarma planlarının hazırlanması yapı işlerinde yasal bir zorunluktur.

Yüksekten kurtarma, yüksekte asılı kalmış kişiyi bulunduğu yerden güveli bir şekilde almak için önceden planlanmış bir strateji ya da prosedürdür (Rescue Plan, 2017). Kişi düşerken alabileceği darbelere zamanında müdahale edilmez ise ölümcül

olabilir. Aynı zamanda askıda kalan bir çalışanın kan dolaşımını emniyet kemeri belli bir süre sonra engeller ve kan dolaşımı zayıflayan işçi bilincini kaybedip uzuv kaybı ya da ölümle sonuçlanabilir. Amerikan Ulusal Standartlar Enstitüsüne (ANSI)

göre hızlı kurtarma için önerilen hedef 6 dakikadan daha az olmalıdır (Amerıcan Socıety Of Safety Engıneers, 2017). Yüksekten Kurtarma Planı aşağıdaki şartları içermektedir;
a- Kendi Kendini Kurtarma: Çalışanın üzerindeki düşme, durdurma ekipmanlarını kullanarak kendini kurtarması.
b- Mekanik ve Halat Destekli Kendi Kendini Kurtarma:Çalışana ulaştırılan mekanik ekipmanlar ile kendini kurtarması.
c- Mekanik ve Halat Destekli Şuursuz/Yarali Kişiyi Kurtarma: Kurtarma personelinin diğer çalışanı güvenli kurtarma aparatları ile kendine bağlayarak ya da kurtarma sepetine bağlayarak kurtarma.
d- Hidrolik Hava Asansörleri (Vinç,Manlift vb.) İle Kurtarma: Kazalıyı kurtarmak için sepetli vinç, manlift, manbasket vb. hava araçlarının kullanılması.

Sınırlı Alandan Kurtarma Planı

Acil durumda personelin sınırlı alana girerek ya da girmeden,içeridekilerin kurtarılabilmesi için oluşturulan prosedürlerdir (OSHA,2017). Sınırlı alan içerisinde iş kazası nedeni ile yaralanma ve metan, H2S, CO benzeri gazlar neticesinde zehirlenme ya da boğulma olabilmektedir. Sınırlı alanlardaki ölümlerin büyük bir kısmını kurtarmaya çalışanlar oluşturmaktadır.

3 şekilde kurtarma prosedürü uygulanmaktadır;

a- Kendi Başına Kurtulma; çalışanın hızlı bir şekilde alanı terk etmesi için taşınabilir merdiven, tahliye halatı gibi gereçler sağlanması.

b- İçeri Girmeksizin Kurtarma; çalışana vinç, kurtarma halatı, caraskal, makaralı tripod gibi gereçler tedarik edilerek kurtarma.

c- Giriş Yaparak Kurtarma; Deneyimli bir kurtarma ekibi tarafından gerçekleştirilmektedir. Tripod, vinç, emniyet kemeri, kurtarma halatları, kurtarma sepeti, kişiyi kendine
bağlama aparatları, gaz ölçüm cihazları, gaz maskeleri, hava kompresörleri vb. ekipmanlar kullanılabilmektedir.

Harfiyat Göçüğünden Kurtarma Planı

Şantiye personelinin, hafriyat çökmeye devam edebileceğinden kurtarma yapmak için hafriyata girmesi yasaklanmaktadır.Sadece bu konuda özel eğitim almış kurtarma ekipleri olaya müdahale etmektedir. Göçük altındaki kişiye daha fazla zarar verebileceğinden mekanik ekipmanlar kullanılmamakta, öncelikle çalışanın konum tespiti yapılmakta ve kişinin hava alması amaçlanmaktadır. Sağlık ekipleri olay yerinde hazır bekletilmektedir. Yer altı hatlarındaki kırılmalar ve olası tehlikeleri değerlendirilmektedir.

Yapı ve İskele Çökmesinden Kurtarma Planı

İtfaiye, AFAD, 112 ile hemen temasa geçilmekte, iskele çökmesi devam edebileceğinden bu konuda eğitim almış kişiler müdahale etmektedir. İlkyardım ekibine koruyucu ekipmanlar temin edilmektedir. Göçükte yaralı yok ise betonun prizini alması beklenmekte, ek destek gerekliliği incelenmekte, çökmemiş yan bölgelerin statik incelemesi yapılmaktadır.